Επιστολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη προς τους προκρίτους της Ύδρας, από το στρατόπεδο της Τριπολιτσάς, με την οποία εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την αδράνεια του υδραίικου στόλου απέναντι στις κινήσεις του οθωμανικού στόλου, ο οποίος είχε ήδη ανεφοδιάσει τα φρούρια της Μεθώνης και της Κορώνης. Είχε προηγηθεί σχετική αλληλογραφία του Δημητρίου Υψηλάντη και άλλων παραγόντων με τους Υδραίους προκρίτους, με σκοπό την κινητοποίηση του στόλου τους για την αντιμετώπιση της οθωμανικής ναυτικής εκστρατείας. Ο Κολοκοτρώνης μεταφέρει πληροφορίες – οι οποίες δεν επιβεβαιώθηκαν – για τις σχεδιαζόμενες κινήσεις του οθωμανικού στόλου. Σύμφωνα με αυτές, ο στόλος, μετά την Κορώνη, θα κατευθυνόταν προς την Ηγουμενίτσα και τον Μούρτο (Σύβοτα), προκειμένου να ενωθεί με τις εκεί οθωμανικές ναυτικές δυνάμεις και, ενδεχομένως, να μεταφέρει στην Πελοπόννησο στρατεύματα από το Δούλτσινο (Ulcinj) και τη Σκόδρα, μαζί με δυνάμεις του Χουρσίτ Μεχμέτ πασά. Μπροστά στον κίνδυνο αυτό, καλεί τους Υδραίους να αποστείλουν αμέσως τα πλοῖα τους, ώστε να εμποδίσουν τις κινήσεις του οθωμανικού στόλου και την ενδεχόμενη απόβαση στρατευμάτων στην Πελοπόννησο. Θεωρεί αναγκαία τη διατήρηση της ελληνικής ναυτικής παρουσίας στην περιοχή για διάστημα είκοσι ημερών, εντός του οποίου εκτιμά ότι θα είχε ολοκληρωθεί η κατάληψη της Τριπολιτσάς. Υπογραμμίζει ότι ενδεχόμενη απόβαση οθωμανικών ενισχύσεων πριν από την πτώση της πόλης θα ήταν καταστροφική. Η επιστολή συνδέεται με την οθωμανική ναυτική εκστρατεία του Σεπτεμβρίου 1821, κατά την οποία ο οθωμανικός στόλος, ενισχυμένος με αιγυπτιακά και αλγερινά πλοῖα, κατευθύνθηκε προς τη νότια Πελοπόννησο, όπου ανεφοδίασε τις οθωμανικές φρουρές των κάστρων της Μεθώνης και της Κορώνης, και στη συνέχεια κινήθηκε προς τον Πατραϊκό κόλπο. Στις 7 Σεπτεμβρίου καταγράφεται η άφιξή του στην Πάτρα, όπου αποβιβάστηκαν οθωμανικές δυνάμεις. Ακολούθησαν επιχειρήσεις στον Κορινθιακό κόλπο, οι οποίες κορυφώθηκαν με την καταστροφή του Γαλαξιδίου και του στόλου του στις 23 Σεπτεμβρίου (Ημερολόγιο του Αγώνα, σ. 199–200, 202, 204).
Προηγούμενες Εκδόσεις: Α. Λιγνός, Αρχείον Κοινότητος Ύδρας, τ. Ζ΄ (1821), σ. 346-348.
Φιλογενέστατοι ἄρχοντες καὶ πρόκριτοι τῆς νήσου Ὕδρας·
Γνωστός σας ὁ εἰς Μοθωκόρωνα ἐρχομὸς τοῦ ἐχθρικοῦ στόλου, διὰ τὸν ὁποῖον οἱ προὔχοντες τῆς πατρίδος μας, ἅμα καὶ πρίγκηψ Ὑψηλάντης σᾶς ἔδωκαν ἐπίτηδες αὐτὴν τὴν εἴδησιν, παρακαλοῦντες τὴν φιλογένειάν σας ἵνα ἐβγάλητε τὰ θεοφρούρητα πλοῖα σας ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ἐχθρικοῦ στόλου, εἰς ἀντιπαράταξιν καὶ ἐξολοθρευμὸν αὐτοῦ, καὶ ἦμεν εὐέλπιδες ὅτι ἠθέλατε δείξει τὸ ἀνέκαθεν φιλότιμόν σας. Ἤδη ὅμως παρ᾿ ἐλπίδα πᾶσαν, παρά τινων ἐλθόντων ἐκ τῶν παραλίων αὐτοῦ τῶν πλησιαζόντων, ἔμαθον ὅτι ἕως ὥρας εὑρίσκονται αὐτοῦ ἀκίνητα τὰ πλοῖά σας, ἡ ὁποία εἴδησις οὐ μόνον ἐμὲ ἐλύπησεν, ἀλλὰ καὶ πάντας τούς πατριώτας, ἐπειδὴ καὶ συγχρόνως ἐπληροφορήθημεν παρὰ τινων Χριστιανῶν φυγόντων ἀπὸ τὸ κάστρον Κορώνης, ὅτι ὁ ἐχθρικὸς στόλος ὁ πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν ἐκεῖθεν ἀναχωρήσας πηγαίνει κατ᾿ εὐθεῖαν, ὡς ἐβεβαιώθημεν παρά τινων ὁμογενῶν εὑρισκομένων ἐν τῷ ἐχθρικῷ στόλῳ καὶ εἰς τὸ κάστρον ἐκεῖ ἐλθόντων, εἰς τὴν Γουμένιτζαν καὶ Μοῦρτον, ἐπὶ σκοπῷ πρῶτον ἵνα παραλάβωσι μεθ᾿ ἑαυτῶν τὸν ἐκεῖσε στόλον, δεύτερον ἵνα δώσωσι τὴν δυνατὴν χεῖρα βοηθείας εἰς τὴν Πρέβεζαν, καθὼς καὶ εἰς τὰ Μοθωκόρωνα ἐδῶ ἄφησαν ἱκανοὺς ζαχιρέδες, καὶ ἐπομένως νὰ βάλωσι στράτευμα ἀπὸ Δουλτζίνι καὶ Σκόδραν εἰ δυνατὸν δέκα χιλιάδας, ὁμοῦ καὶ τὸν Χουρσὶτ πασᾶν μετὰ τοῦ στρατεύματός του, νὰ τοὺς φέρωσι διὰ νὰ τοὺς ἐβγάλωσιν ἐπάνω ἐδῶ εἰς τὴν πατρίδα μας. Τὰ αὐτὰ πληροφοροῦμαι καὶ παρ᾿ ἑνὸς φίλου μου ἀπὸ Ζάκυνθον, καὶ πρὸς τούτοις ὅτι ὁ ἐχθρικὸς στόλος ἔχων σκοπὸν διὰ βασιλεύουσαν, ἐπροσκαλέσθη ἀπὸ τὸν ἐν τῇ Γουμένιτζᾳ στόλον εἰς τὴν Κῶ μὲ ἐπίτηδες καΐκι, ἔχων γράμματα καὶ παρὰ τοῦ Χουρσὶτ πασᾶ, καὶ οὕτως κατὰ τὴν προσταγήν του ἔστρεψαν κάτω καὶ πηγαίνουσιν.
Αὐτὰ καὶ ψύχραν πρὸς πάντας ἔφερον, καὶ ἀπελπισίαν σχεδόν, καὶ ἐγὼ μεγάλως ἐταράχθην. Διά τοι τοῦτο ἰδοὺ ἐπίτηδες στέλλω τὸν παρόντα, καὶ παρακαλῶ τὴν φιλογένειάν σας, ἵνα διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ καὶ πατρίδος, καθὼς ἀπ᾿ ἀρχῆς ἐδείξατε ὑπὲρ πάντα ἄλλον τόπον καὶ ἄνθρωπον ἄφραστον φιλοτιμίαν καὶ ἀμίμητον γενναιότητα, καὶ ἤδη ἐν τῇ παρούσῃ περιστάσει, φιλογενείᾳ κινούμενοι, νὰ φιλοτιμηθῆτε ἐβγάζοντες τὰ θεοφρούρητα πλοῖα σας, διατάττοντές τα ἵνα προκαταλάβωσι τὸ στενὸν τὸ ἀπὸ Γαστούνην ἕως τῶν ἀντίκρυ μερῶν τῆς Ἠπείρου εἰς ἀντιπαράταξιν τοῦτο μὲν τοῦ ἐχθρικοῦ στόλου, τοῦτο δὲ καὶ εἰς ἐμπόδιον κἂν τοῦ ἐνδεχομένου εἰς τὴν πατρίδα μας ντισμπάρκου τῶν ὑποπτευομένων στρατευμάτων· καὶ τοῦτο εἰς διάστημα εἴκοσι ἡμερῶν· καὶ ἕως τότε ἐγὼ σᾶς ὑπόσχομαι ἀναμφιβόλως τὴν πτῶσιν τῆς Τριπολιτζᾶς, τῆς ὁποίας πεσούσης, ἂν ἐξ ἐναντίας καὶ ἐπιπέσωσιν εἰς τὴν πατρίδα μας εἴτε πολλὰ εἴτε ὀλίγα ἐχθρικὰ στρατεύματα, ἠμποροῦμεν νὰ ἀνθέξωμεν καὶ νὰ τοὺς ἐξολοθρεύσωμεν· εἰδὲ πρὶν τῆς πτώσεως Τριπολιτζᾶς, ὃ μὴ γένοιτο, καὶ ἐπισυμβῇ ἐναντίον τι τοιοῦτον, ἔπεται καὶ αἱ πολιορκίαι πᾶσαι νὰ διαλυθῶσι, καὶ τὸ πᾶν τῆς πατρίδος μας νὰ ἀφανισθῇ. Λοιπὸν φιλοτιμούμενοι προθυμοποιήθητε διὰ τὴν τιμήν σας, διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς πατρίδος, διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, νὰ τὰ ξεκινήσητε παρακαλῶ καὶ ἐγὼ μίαν ὥραν ἀρχήτερα, χωρὶς νὰ καταδεχθῆτε διὰ νὰ μὴν συνδράμητε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν καιριωτάτην περίστασιν, ἥτις ἐπαπειλεῖ ὄλεθρον τῇ πατρίδι, ἀλλ᾿ ὡς φιλογενεῖς νὰ κάμητε ἐκεῖνο ὁποῦ ἀπαιτεῖ ἡ φήμη τοῦ ὀνόματός σας, ἥτις καὶ αὐτὰ τὰ Εὐρωπαϊκὰ ἔθνη ἐκίνησεν εἰς τὸ νὰ παρατηρῶσι μὲ ἀνοικτὸν ὄμμα τὰς ἀριστείας καὶ ἀνδραγαθήματά σας καὶ ἐκθειάζωσι τὴν γενναιότητά σας. Περιμένων ἀπόκρισίν σας ἐξαγγελτικὴν τῆς ἀγαθῆς σας ὑγείας καὶ τῆς τῶν πλοίων σας ξεκινήσεως μένω.
1821 Σεπτεμβρίου 7 ἐκ τοῦ στρατοπέδου Τριπολιτζᾶς.
Τῆς φιλογενείας σας πρόθυμος εἰς τὰς προσταγάς.
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Τὸν παρόντα πατριώτην μας Γιάννην στέλλω ἐπίτηδες, ὅστις θέλει σᾶς ὁμιλήσει καὶ διὰ ζώσης.
Τοῖς φιλογενεστάτοις ἄρχουσι καὶ προκρίτοις τῆς νήσου Ὕδρας, πανασίοις, εἰς Ὕδραν.